El Salvador’da, 12 yaşındaki çocukların işledikleri suçlar için ömür boyu hapis cezası alabilecekleri yönünde önemli bir anayasa reformu yürürlüğe girmek üzere. Ülkenin “popüler diktatör” olarak anılan Devlet Başkanı Nayib Bukele, bu reformu imzalayarak cinayet, tecavüz ve çete üyeliği gibi ağır suçlarla suçlanan çocukların daha sert cezalarla karşılaşmasının yolunu açtı.
Daha önce, El Salvador’da yetişkinler için en yüksek hapis cezası 60 yılken, genç suçlular için bu süre çok daha düşüktü. Yeni düzenleme, 26 Nisan’da yürürlüğe girecek ve bu tür suçlar için özel mahkemelerin kurulmasını sağlayacak. Mahkumların yaşı ve işledikleri suçun ciddiyetine bağlı olarak on yıllar sonra zorunlu bir inceleme süreci de uygulanacak. Bukele hükümeti, gözaltına alınan çete üyelerinin bir daha asla sokaklara geri dönmeyeceklerine dair kamuoyuna söz vermişti.
Bu reform, Bukele’nin çetelerle mücadelesinde attığı en sert adım olarak değerlendiriliyor. 2022’de yaşanan şiddet olaylarından sonra ilan edilen olağanüstü hal, artık El Salvador’da yeni bir norm haline geldi. Bukele, anayasal hakları askıya alarak, nüfusun yüzde birinden fazlasını hapsetti. Çete üyeleri olduğu düşünülen kişiler, toplu davalar sonucunda dev bir hapishane olan CECOT’a gönderildi. Burada mahkumlar, toplu halde yaşamaya ve metal raflarda uyumaya zorlanıyor. Toplu davalar sırasında avukatlar, müvekkillerinin nerede olduğunu takip edemiyor. Bukele yönetimi boyunca, 91 bin 650 kişi gözaltına alındı ve bu kişilerin yalnızca yüzde 10’undan azı serbest bırakıldı. Önceki toplu davalarda sanıklara yüzlerce yıllık hapis cezaları verilmişti.
Bu sert politikalar, insan hakları ihlalleri iddialarını gündeme getirmiş olsa da, cinayet oranlarının belirgin bir şekilde düşmesine neden oldu. Bu durum, Bukele’nin halk arasında daha da popüler hale gelmesine yol açtı. ABD’nin eski Başkanı Donald Trump ile yakın ilişkiler kuran Bukele, demokrasiyi zayıflatmakla eleştirilse de, suç oranlarının tarihsel olarak en düşük seviyelere gerilediği gözlemleniyor. Ayrıca, geçen yıl yürürlüğe giren reformlar, başkanlık görev süresi sınırlarını kaldırarak Bukele’nin iktidarda süresiz kalmasına olanak tanıdı. Hükümet, muhalefeti bastırmak amacıyla aktivistleri gözaltına alıyor ve bu tutuklamaların çoğunun keyfi olduğunu gösteren insan hakları örgütlerinin belgelerine rağmen, Bukele yönetimi bu iddiaları reddediyor.
